55 Views0
dieta w cukrzycy ciążowej

Cukrzyca ciężarnych (ang. gestational diabetes mellitus, GDM) to jedno z najczęściej występujących i najpoważniejszych powikłań występujących w trakcie ciąży. Definiuje się ją jako nietolerancję glukozy rozpoczynającą się lub też zdiagnozowaną po raz pierwszy w czasie ciąży. Szacuje się, że dotyczy ona 2-15% wszystkich kobiet ciężarnych, w zależności od zastosowanych metod diagnostycznych oraz badanej populacji. W Europie problem ten dotyczy około 3-5%.

Przyczyny występowania cukrzycy ciężarnych

Cukrzyca ciężarnych pojawia się głównie z powodu  insulinooporności spowodowanej przez hormony, które działają antagonistycznie w stosunku do insuliny.  Stężenie tych hormonów w organizmie wzrasta z uwagi na stan fizjologiczny jakim jest ciąża. Zalicza się do nich estrogeny, progesteron, hormon wzrostu oraz prolaktynę. Istotne znaczenie przypisuje się również insulinooporności wynikającej z nadmiernego przyrastania na masie ciała w czasie ciąży. Do pozostałych czynników, które predysponują do rozwoju cukrzycy ciążowej to m.in. otyłość matki, wiek powyżej 35. roku życia, rozpoznana cukrzyca podczas trwania poprzedniej ciąży, występowanie cukrzycy w rodzinie, poronienia czy też urodzenie dziecka z masą ciała powyżej 4000 g. Niezwykle istotne jest, aby u kobiet, które znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka przeprowadzić diagnostykę GDM już na wczesnym etapie ciąży.

Kryteria rozpoznania cukrzycy ciężarnych

Jak do tej pory nie ustalono jednoznacznie poziomu glikemii, która ma patologiczny wpływ na rozwój płodu. Zaznacza się jednak, że ryzyko powikłań wzrasta już w zakresie granicznych wartości normoglikemii. W tabeli 1. przedstawiono wartości glikemii dla rozpoznania cukrzycy ciążowej.

Tabela 1. Kryteria rozpoznania cukrzycy ciężarnych

osocze krwi żylnej
mg/dl mmol/l
na czczo ≥92 ≥5,1
lub po podaniu glukozy
1 godz. ≥180 ≥10,0
2 godz. ≥153 ≥8,5

Ryzyko związane z cukrzycą ciężarnych

Konsekwencje wynikające z nieprawidłowego metabolizmu węglowodanów u kobiety ciężarnej są szczególnie niebezpieczne. Cukrzyca ciążowa jest chorobą zagrażającą bezpieczeństwu zdrowia i życia matki oraz dziecka. Na podstawie badań szacuje się, że wady rozwojowe płodu występują nawet u 10% kobiet z cukrzycą, co stanowi około 1-2% populacji. Zaburzenia jakie obserwuje się wśród dzieci matek z cukrzycą ciążową to m.in. wolniejszy rozwój, niska masa urodzeniowa (hipotrofia wewnątrzmaciczna), wcześniactwo, i związane z nim ryzyko niewydolności krążeniowo-oddechowej, zaburzenia metaboliczne po porodzie- hipoglikemia, kipokalcemia, hipomagnezemia. Do równie poważnych należy zaliczyć kardiomiopatię przerostową, a na dalszych etapach życia gorszy rozwój psychomotoryczny i intelektualny, porażenie mózgowe, zaburzenia koncentracji czy padaczkę. Z powodu cukrzycy ciężarnyc u części dzieci istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy typu 2 w życiu dorosłym. Niestety, równie często obserwowane są okołoporodowe zgony płodów oraz poronienia. W większości przypadków dokładna przyczyna jest nieustalona.

Jak uniknąć powikłań cukrzycy ciężarnych?

Wcześnie zdiagnozowana cukrzyca ciężarnych pozwala na szybkie wdrożenie leczenia i prawidłowy przebieg całego okresu ciąży. Pozwala to na uzyskanie lepszego wyrównania glikemii i daje taką samą szansę na urodzenie zdrowego dziecka jak w przypadku kobiety zdrowej. W takim przypadku prawidłowo skomponowana dieta stanowi podstawę terapii cukrzycy ciążowej, umożliwia również uniknięcie stosowania lub zmniejszenie wielkości dawek przyjmowanej insuliny. Zmiana nawyków żywieniowych nie tylko w okresie ciąży, ale także później obniża ryzyko wystąpienia u niej cukrzycy typu 2.

Autor: Paulina Świrta

Bibliografia:

  1. Grzelak T., Janicka E., Kramkowska M., Walczak M., Czyżewska K.: Cukrzyca ciążowa- skutki niewyrównania i podstawy regulacji glikemii. Nowiny Lekarskie 2013, 82, 8: 163-169.
  2. Łagoda K., Kobus G., Bachórzewska-Gajewska H.: Wpływ cukrzycy ciążowej na rozwój płodu i noworodka. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia przemiany materii 2009, 4, 4: 168-173.
  3. Malinowska-Polubiec A., Czajkowski K., Sotowska A., Zaręba-Szczudlik J., Świetlik A., Tołłoczko J., Kornacka M.K.: Zgony okołoporodowe i wady wrodzone w ciąży powikłanej cukrzycą ciążową. Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia 2008, 1, 3: 169-174.
  4. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego postępowania u kobiet z cukrzycą. Ginekologia Polska 2011, 82: 474-479.
  5. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego postępowania u kobiet z cukrzycą- aktualizacja. Ginekologia Polska 2014, 85:476-478.
Polub i obserwuj:
error