7 Views0
otyłość brzuszna

Otyłość z pewnością możemy nazwać epidemią XXI wieku, której nie sposób zatrzymać, mimo rosnącej świadomości skali problemu. Nadmiar tkanki tłuszczowej jest jednym z czynników zapadalności na choroby sercowo-naczyniowe będące główną przyczyną zgonów w Polsce. Najgroźniejszym typem otyłości jest otyłości androidalna, czyli tak zwana otyłość brzuszna, która uznawana jest za kluczową w rozwoju zaburzeń metabolicznych.

Otyłość brzuszna – diagnoza

Podstawowym wskaźnikiem masy ciała jest BMI (Body Mass Index). Parametr ten uwzględnia masę oraz wysokość ciała. Wartość powyżej 24,9 kg/m2 świadczy o występowaniu nadwagi a powyżej 30 mg/m2 o występowaniu otyłości. Bardziej precyzyjnym wskaźnikiem informującym nas o rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej w organizmie jest WHR (waist to hip ratio). Przy wyliczeniu tego parametru bierzemy pod uwagę obwód talii przyrównany do obwodu bioder. Otyłość brzuszną diagnozujemy przy wartości przekraczającej 0,95 dla mężczyzn i 0,8 dla kobiet. Sam obwód talii informuje nas również o ilości tkanki tłuszczowej trzewnej, a tym samym o zwiększonym ryzyku występowania zaburzeń metabolicznych. W definicji rozpoznania zespołu metabolicznego otyłość brzuszną
stwierdza się przy obwodzie talii powyżej 80 cm dla kobiet i 94 cm dla mężczyzn.

Na podstawie badań wykazano, że tkanka tłuszczowa jest największą wewnątrzwydzielniczą tkanką w organizmie człowieka uwalniającą do krwioobiegu cały zbiór hormonów, duże ilości wolnych kwasów tłuszczowych oraz wiele metabolitów wpływających na pogorszenie stanu zdrowia. W wyniku tego zjawiska od wielu lat otyłość uznawana jest za stan przewlekły będący bezpośrednim czynnikiem rozwoju wielu chorób oraz podlegający konieczności leczenia. Głównymi chorobami będącymi powikłaniem otyłości brzusznej są choroby sercowo-naczyniowe, w tym przede wszystkim nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca i miażdżyca oraz choroby metaboliczne – zaburzenia lipidowe i cukrzyca typu II.

Otyłość a insulinooporność

Cytokiny prozapalne i inne metabolity wydzielane przez tkankę tłuszczową oraz wysokie stężenie wolnych kwasów tłuszczowych we krwi towarzyszące otyłości przekłada się na szybki rozwój nieprawidłowej tolerancji glukozy oraz insulinooporności. Insulinooporność jest stanem zmniejszonej wrażliwości tkanek na insulinę. Oznacza to, że mimo prawidłowego wydzielania insuliny przez trzustkę nie zostaje ona odpowiednio przyłączona do receptorów
zawartych w błonie komórkowej. Uniemożliwia to, mówiąc kolokwialnie, wejście glukozy do komórki. W wyniku tego zjawiska wykorzystanie glukozy przez tkanki ulega obniżeniu, co wpływa na przewlekającą się hiperglikemie, czyli podwyższone stężenie glukozy we krwi. W sytuacji tej organizm mobilizuje trzustkę do zwiększonego wytwarzania insuliny, co przekłada się na wystąpienie hiperinsulinemii. Bez odpowiedniej diety kaskada tych reakcji w
szybkim czasie może doprowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2. Nieleczona cukrzyca u osób otyłych skutkuje rozwinięciem się wielu powikłań. Jednym z ostrych powikłań nasilonej cukrzycy jest kwasica ketonowa będąca bezpośrednim zagrożeniem życia. Do późnych powikłań możemy zaliczyć zmiany naczyniowe prowadzące do upośledzenia pracy wielu narządów.

Hiperinsulinemia, jak i wysokie stężenie wolnych kwasów tłuszczowych w dalszym etapie mogą wpłynąć na rozwój nadciśnienia tętniczego poprzez wpływ na szereg czynników powodujących nasilony skurcz naczyń krwionośnych. Jak wiadomo nadciśnienie tętnicze nazywane jest cichym zabójcom, gdyż objawy mu towarzyszące są bardzo niespecyficzne, a dalekie skutki mogą być tragiczne.

Zaburzenia lipidowe

Otyłość brzuszna bardzo często współistnieje z  zaburzeniami lipidowymi. Najczęstszym stanem jest zwiększone stężenie cholesterolu frakcji LDL. Przewlekła hipercholesterolemia, której towarzyszy uogólniony stan zapalny wynikający z aktywności metabolicznej tkanki tłuszczowej stanowi ryzyko rozwoju miażdżycy. Nadciśnienie tętnicze dodatkowo przyspiesza powstawanie blaszki miażdżycowej, co w ostateczności może doprowadzić do powikłań takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu i wiele innych stanów zagrażających życiu.

Otyłość brzuszna jest niezwykle niebezpiecznym stanem chorobowych, który zarówno u mężczyzn jak i u kobiet jest coraz powszechniejszy. Siedzący tryb życia, brak czasu na przyrządzanie zdrowych posiłków oraz niewystarczająca uwaga skupiona na profilaktyce nadwagi i otyłości skutkuje ciągłym wzrostem odsetka osób otyłych. Widząc ogrom powikłań wynikających z otyłości warto zdać sobie sprawę z faktu, że jest to poważna chorobą, a najlepszym sposobem na walkę z nią jest odpowiednio zbilansowana dieta.

Autor: Joanna Pyrzewicz

BIBLIOGRAFIA:
Piechota G., Kalinowski P., Krawat I.D., „Otyłość – epidemia o zasięgu światowym”, „Nowiny
Lekarskie” 2008; 77(2), s. 158–161
Szymocha M., Bryła M., Maniecka-Bryła I., „Epidemia otyłości w XXI wieku”, „Zdr Publ” 2009;
119(2), s. 207-212
Wesołowski P., Wańkowicz Z., „Insulinooporność – metody rozpoznawania i następstwa kliniczne”,
„Nefrol. Dial. Pol.” 2011; 15, s. 243-246
Małecki M. T., „Otyłość – insulinooporność – cukrzyca typu 2”, „Kardiologia Polska” 2006; 64: 10
(supl. 6)
Wysokiński A., Orzechowska A., Talarowska M., Gruszczyński W., „Konsekwencje kliniczne zespołu
metabolicznego”, „Postępy Psychiatrii i Neurologii” 2009; 18 (3): 269275

Polub i obserwuj:
error